Textiel

Weg met synthetische stoffen: waarom natuurlijke vezels beter zijn voor jou én de planeet

Wat zijn synthetische stoffen eigenlijk?

Volgens Textile Exchange (2023) is meer dan 60% van alle kledingvezels wereldwijd petrochemisch van oorsprong.

Synthetische stoffen zoals polyester, nylon, acryl en elastaan zijn kunstmatig vervaardigd uit aardolie of aardgas. Je fleece trui, sportshirt of kussenhoes is met andere woorden plastic.

Niet alleen onze kleding, ook onze woontextielen bevatten plastic: lakens, gordijnen, fleece dekens, sofa’s, matrassen.

👉 Belangrijk gevolg:
Bij elke wasbeurt verliezen deze stoffen microplastics die via het rioolwater in rivieren en oceanen terechtkomen.
De European Chemicals Agency (ECHA, 2022) schat dat textiel verantwoordelijk is voor ongeveer 35% van alle microplastics in zee.

Hoe synthetische stoffen je huid beïnvloeden

Synthetische vezels zijn lipofiel, wat betekent dat zevet-aantrekkend zijn.
Omdat ze zelf uit olieachtige polymeren bestaan (zoals polyethyleentereftalaat bij polyester), trekken ze huidvetten, talg en geurstoffen aan en houden die vast.
Het resultaat: kleding die snel geurt en die geur nauwelijks nog loslaat — zelfs na meerdere wasbeurten.

Bovendien ademen synthetische stoffen slecht, waardoor zweet en warmte niet weg kunnen. Dat zorgt voor een vochtige micro-omgeving waarin bacteriën zich snel vermenigvuldigen.

Waarom synthetische kleding statisch wordt
Synthetische vezels geleiden elektriciteit slecht. Door wrijving ontstaat statische lading — die “plakkerige” sensatie bij het uittrekken van een trui.
Natuurlijke vezels zoals wol en katoen nemen juist een beetje vocht op, waardoor ze die lading automatisch afvoeren.
(Bron: Textile Institute, “Fiber Properties and Static Charge”, 2021)

3. Natuurlijke alternatieven: comfortabel en functioneel

🌾 Wol

Wol is een van de oudste en meest functionele vezels die we kennen — volledig natuurlijk, ademend en biologisch afbreekbaar.
Het reguleert temperatuur (warm in de winter, koel in de zomer), is zelfreinigend, en dankzij lanoline — een natuurlijke vetstof die door het schaap zelf wordt geproduceerd — is wol van nature water- en vuilafstotend.

Last van kriebels? Kies dan voor een zachte wolsoort zoals kasjmier, merino of lamswol.

Wol en lanoline – houdt het ook geurtjes vast?
Lanoline is een vetstof, maar chemisch gezien niet vergelijkbaar met aardolie.
Het is een complex mengsel van wasachtige esters die hydrofobe bescherming bieden zonder vet aan te trekken.
In tegenstelling tot polyester, dat olie “absorbeert” en vasthoudt, stoot lanoline juist vet en bacteriën af.
Daarom blijven wollen kleren vaak geurvrij, zelfs na meerdere keren dragen.
(Bron: Woolmark Company, 2023; International Journal of Cosmetic Science, 2018)

Dierenwelzijn bij wol
Wol is geen bijproduct van de vleesindustrie – schapen worden geschoren en blijven daarna leven.
Toch is niet alle wol diervriendelijk geproduceerd:
vermijd Australische merinowol, waar soms nog mulesing wordt toegepast (een pijnlijke procedure om parasieten te voorkomen).
Kies voor wol met het Responsible Wool Standard (RWS)-label, dat dierenwelzijn en eerlijke behandeling garandeert.

🪶 Dons, veren en wolvulling

Dons, veren en wol worden vaak gebruikt in dekbedden en kussens.
Dons en veren zijn doorgaans bijproducten van de vleesindustrie (pluimvee), waardoor er geen dieren speciaal voor worden gedood.
Ze zijn warm, ademend en duurzaam bij goed onderhoud.
Wolvulling is een plantaardig-vrij alternatief met uitstekende vochtregulatie en natuurlijke antibacteriële eigenschappen.

🎋 Bamboe en lyocell (Tencel)

Worden gemaakt uit cellulose uit hout of bamboe.
Zacht, ademend en licht antibacterieel.
Ecologisch productieproces met gesloten kringloop, waardoor oplosmiddelen worden hergebruikt – maar let op kwaliteitslabels: zonder de juiste zorg kan dit een erg vervuilend productieprocers zijn.
Volledig biologisch afbreekbaar.

(Bron: Lenzing AG, Environmental Report, 2023)

Synthetische stoffen in huis: een stille vervuiler

Niet alleen onze kleding, ook onze woontextielen bevatten plastic: lakens, gordijnen, fleece dekens, sofa’s, matrassen.
Bij wrijving of ventilatie komen microscopische vezels vrij die we inademen.
Een onderzoek van de Vrije Universiteit Amsterdam (2022) vond microplastics in menselijk longweefsel — met polyester als meest voorkomende soort. Wist je dat we via inademing ongeveer dubbel zoveel microplastics binnenkrijgen als via ons drinken?

👉 Waarom zouden we dat risico nemen in ruimtes waar we rust en herstel zoeken?

Alternatieven:

Dekens van wol, katoen of linnen.
Kussens met vulling van dons, veren of wol (bij voorkeur gecertificeerd diervriendelijk). Wist je dat er ook graankussens zijn met bijvoorbeeld spelt, gierst of zirbenhoutkrullen?
Matrassen van natuurlatex (natuurrubber) met katoenen of wollen tijk — vrij van schuimen en lijmen op oliebasis of matrassen op basis van kokosvezels en paardenhaar.

Waarom wol ideaal is in beddengoed
Wol bevat lanoline, die vocht afstoot maar tegelijk ademend is. Daardoor blijft wol droog aanvoelen en helpt het de lichaamstemperatuur stabiel te houden.
Studies tonen aan dat mensen in wollen beddengoed sneller in slaap vallen en dieper slapen dankzij het stabielere microklimaat.
(Bron: Woolmark Company Sleep Study, 2020)

Buiten de deur: plasticvrije tassen en jassen

Polyester en nylon domineren ook bij jassen en rugzakken. Maar natuurlijke alternatieven bestaan:

👉 Kies beter:

Canvas (katoen of hennep) in plaats van polyester.
Waxen met bijenwas of bijenolie om het waterafstotend te maken.
Leren of kurken details in plaats van kunststof.

Zelf waxen tegen regen
Smelt bijenwas of bijenolie zachtjes, wrijf het dun uit over canvas en verwarm met een haardroger om de wax te laten intrekken. Gebruik geen waterproofing spray: die bevat vaak PFAS.

Plastic kleding is niet onschuldig

Synthetische stoffen lijken handig, maar ze zijn een petroleumproduct — met alle gevolgen van dien voor huid, gezondheid en milieu.
Ze trekken vet en geur aan, laten microplastics los en vormen een continue bron van vervuiling.

Natuurlijke vezels zoals wol, katoen, bamboe of lyocell ademen, zijn comfortabeler en dragen bij aan een gezonder binnenklimaat.
We weten beter. En we kunnen beter.

Waarom zouden we nog kiezen voor plastic op onze huid?

📚 Bronnen (selectie)

Textile Exchange, Preferred Fiber & Materials Market Report, 2023.
European Chemicals Agency (ECHA), Microplastics from Synthetic Textiles, 2022.
Vrije Universiteit Amsterdam, Microplastics in Human Lung Tissue, 2022.
Woolmark Company, Wool’s Natural Benefits & Sleep Study, 2020–2023.
Textile Institute, Static Electricity in Fibers and Fabrics, 2021.
Lenzing AG, Environmental Report on Tencel (Lyocell) Production, 2023.
International Journal of Cosmetic Science, Composition and Function of Lanolin, 2018.
Responsible Wool Standard (Textile Exchange), Animal Welfare Guidelines, 2023.